پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل زمینه ساز فرسودگی زناشویی در بافت اجتماعی-فرهنگی شهر کرج انجام شد. این مطالعه از نوع پژوهش های کیفی است که با استفاده از روش نظریه داده بنیاد انجام شده است. بدین منظور با روش نمونه گیری هدفمند و با استفاده از روش مصاحبه نیمه ساختاریافته داده ها جمع آوری شد و تا رسیدن به اشباع نظری تعداد 17 مرد و زن از واجدین شرایط مورد بررسی قرار گرفتند. برای دستیابی به عوامل، تحلیل داده ها با استفاده از فنون ارائه شده توسط اشتراوس و کربین انجام شد. تجزیه وتحلیل داده های به دست آمده در کدگذاری باز، منجر به شناسایی 247 کد ثانویه، 30 مفهوم، 9 مقوله و 3 طبقه کلی شامل عوامل فردی، زوجی و بافتی شد. نتایج نشانگر این است که کاهش صمیمیت، مقوله مرکزی الگوی یافته های پژوهش است. ویژگی های شخصیتی ناسازگار جزء شرایط علی و شناخت ذهنی ناکارآمد جزء شرایط زمینه ای در فرسودگی زناشویی است. به علاوه، عوامل فشارزای بیرونی و تجارب استرس زا در زیر شرایط مداخله گر قرار گرفت. نتایج نشان داد که به کارگیری راهبردهایی از قبیل نبود رفتارهای مراقبتی، تعامل منفی و کمبود شور و هیجان زوجی به پیامدهایی همچون رکود و نبود رشد و بالندگی و درنهایت فرسودگی زناشویی منجر شد.

زمینه و هدف فرسودگی در زوجین یک روند تدریجی و به ندرت ناگهانی است که طی آن صمیمیت و عشق به تدریج رنگ باخته و به همراه آن خستگی عمومی عارض می گردد. از طرفی اغلب مداخلات زوج درمانی درصدد کاهش تعارضات زناشویی زوجین می باشند. بنابراین، هدف از پژوهش حاضر اثربخشی آموزش مبتنی بر درمان پذیرش و تعهد بر فرسودگی زناشویی زوجین دارای تعارض زناشویی بود. روش کار روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون با گروه کنترل همراه با مرحله پیگیری 45 روزه بود. در این پژوهش جامعه آماری کلیه زوجین دارای تعارضات زناشویی مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر کرج در سال 1399 بودند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده تعداد 14 زوج که نمره بالاتر از 111 در پرسشنامه تعارضات زناشویی کسب کردند در یک گروه آزمایش (7 زوج) و کنترل (7 زوج) قرار گرفتند. گروه آزمایش تحت درمان پذیرش و تعهد (12 جلسه 90 دقیقه ای) قرار گرفت؛ اما گروه کنترل هیچ گونه مداخله ای دریافت نکردند و در لیست انتظار باقی ماندند. از پرسشنامه تعارضات زناشویی براتی و ثنایی و فرسودگی زناشویی pines به منظور گردآوری اطلاعات استفاده شد. تحلیل داده ها با تحلیل واریانس مکرر و آزمون تعقیبی بن فرونی انجام پذیرفت. نتایج آموزش مبتنی بر "درمان پذیرش و تعهد"، فرسودگی زناشویی را در زوجین به طور معنی داری کاهش داده و نتایج در دوره پیگیری نیز از ثبات لازم برخوردار بوده است (05/0>p). نتیجه گیری براساس نتایج پژوهش حاضر، می توان گفت که "درمان پذیرش و تعهد" می تواند به عنوان یک گزینه مداخله ای در کاهش مشکلات زناشویی مورد استفاده قرار گیرد.

زمینه و هدف: فرسودگی در زوجین یک روند تدریجی و به ندرت ناگهانی است که طی آن صمیمیت و عشق به تدریج رنگ باخته و به همراه آن خستگی عمومی عارض می گردد. از طرفی اغلب مداخله ها و رویکردهای زوج درمانی درصدد کاهش تعارضات زناشویی و افزایش سلامت روان زوجین می باشند؛ بنابراین، هدف از پژوهش حاضر اثربخشی آموزش مبتنی بر واقعیت درمانی بر فرسودگی زناشویی زوجین دارای تعارض زناشویی بود. مواد و روش ها: روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون با گروه کنترل همراه با مرحله پیگیری 45 روزه بود. در این پژوهش جامعه آماری کلیه زوجین دارای تعارضات زناشویی مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر کرج در سال 1399-1398 بودند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده تعداد 14 زوج که نمره بالاتر از 111 در پرسشنامه تعارضات زناشویی کسب کردند در یک گروه آزمایش (7 زوج) و یک گروه کنترل (7 زوج) قرار گرفتند. گروه آزمایش تحت آموزش مبتنی بر واقعیت درمانی (12 جلسه 90 دقیقه ای) قرار گرفت؛ اما گروه کنترل هیچ گونه مداخله ای دریافت نکردند و در لیست انتظار باقی ماندند. از پرسشنامه تعارضات زناشویی (MCQ) براتی و ثنایی (1372) و فرسودگی زناشویی (MBQ) پاینز (2003) به منظور گردآوری اطلاعات استفاده شد. تجزیه وتحلیل اطلاعات به دست آمده از اجرای پرسشنامه ها از طریق نرم افزار SPSS نسخه 24 در دو بخش توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و استنباطی (تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بن فرونی) انجام پذیرفت. یافته ها: نتایج بیانگر این بود که آموزش مبتنی بر واقعیت درمانی، فرسودگی زناشویی را در زوجین به طور معناداری کاهش داده و نتایج در دوره پیگیری نیز از ثبات لازم برخوردار بوده است (05/0>p). نتیجه گیری: بر اساس نتایج پژوهش حاضر، می توان گفت که آموزش مبتنی بر واقعیت درمانی می تواند به عنوان یک گزینه مداخله ای در کاهش مشکلات زناشویی مورداستفاده قرار گیرد.

این پژوهش با هدف پیش بینی فرسودگی زناشویی بر حسب سبک های حل تعارض و انتظارات زناشویی در زنان متأهل شهر اصفهان انجام گرفت. جامعه ی این پژوهش شامل کلیه زنان متأهل با مشکلات زناشویی مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر اصفهان بود. از میان آن ها 209 زن متأهل به روش نمونه گیری داوطلبانه انتخاب شدند. شرکت کننده ها مقیاس فرسودگی زناشویی پاینز و پرسش نامه های سبک های حل تعارض و انتظارات زناشویی تکمیل نمودند. داده ها با استفاده از تحلیل رگرسیون چند متغیری و (روش گام به گام) و نرم افزار SPSS تحلیل شدند. نتایج نشان داد که سبک های حل تعارض یکپارچه و مصالحه پیش بین های منفی و سبک حل تعارض ملزم شده پیش بین مثبت معنادار فرسودگی زناشویی هستند و انتظارات زناشویی در پیش بینی فرسودگی زناشویی نقشی ندارد. بنابر این می توان نتیجه گیری کرد سبک های حل تعارض نسبت به انتظارات زناشویی در پیش بینی فرسودگی زناشویی نقش دارند.

هدف: این تحقیق با هدف شناسایی عوامل موثر بر فرسودگی زناشویی انجام شده است. مواد و روش ها: روش این تحقیق توصیفی-همبستگی همبستگی بوده است. جامعه آماری شامل کلیه زنان و مردان متاهل ساکن در شهر تهران بود. برای انتخاب نمونه از شیوه نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای استفاده شد. حجم نمونه 500 نفر بوده است و پرسش نامه های مورد استفاده شامل پرسش نامه 70 سوالی محقق ساخته برای سنجش عوامل موثر و پرسش نامه 21 سوالی فرسودگی زناشویی پاینز بوده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش های آماری توصیفی شامل جداول فراوانی، میانگین و انحراف معیار. آمارهای استنباطی مثل ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون خطی چندگانه، تحلیل عاملی تاییدی و مدل یابی معادلات ساختاری با نرم افزارهای SPSS و AMOA استفاده شده است. یافته ها: یافته های پووهش نشان داد که ویژگی های ارتباطی، خصوصیات شخصیتی و شرایط زندگی پیش بینی کننده فرسودگی زناشویی هستند، مولفه های ویژگی های ارتباطی (رابطه عاطفی، رابطه جنسی و حمایت و مراقبت)، مولفه های ویژگی های شخصیتی (مسیولیت پذیری، اعتمادبه نفس و ابرازگری هیجانی)، مولفه های شرایط زندگی (شرایط شغلی و مالی و سبک ازدواج) پیش بینی کننده فرسودگی زناشویی هستند. نتیجه گیری: نتایج حاصل از تحلیل عاملی تاییدی و مدل یابی معادلات ساختاری نشان داد، کلی عامل های استخراج شده دارای بار عاملی مناسبی هستند و مدل مفهومی از برازش منطقی و قابل قبولی برخوردار است.

پیش زمینه و هدف: فرسودگی زناشویی وضعیت دردناک جسمی، عاطفی و روانی است، زوج ها هنگامی متوجه می شوند، علی رغم تمام تلاش هایشان، این رابطه به زندگی شان هیچ معنا و مفهوم ندارد دچار فرسودگی می شوند درواقع انباشته شدن سرخوردگی ها و تنش های زندگی روزمره، سبب فرسایش می شود. هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی مشاوره مبتنی بر بهبود کیفیت زندگی بر فرسودگی زناشویی زنان مراجعه کننده به خانه های سلامت شرق تهران است.مواد و روش کار: این پژوهش نیمه تجربی از نوع پیش آزمون، پس آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری این پژوهش مشتمل بر کلیه زنان مراجعه کننده به مراکز مشاوره خانه های سلامت شهرداری سطح شهر تهران جهت دریافت کمک های تخصصی در زمینه مسائل زناشویی و خانوادگی است. نمونه گیری این پژوهش از نوع در دسترس و هدفمند است. به منظور انتخاب نمونه در ابتدا از 60 نفر مراجعه کننده به مراکز و متقاضی شرکت در پژوهش مورد که واجد شرایط: تاهل و داشتن حداقل 3 سال سابقه زندگی مشترک-دامنه سنی 20-50-عدم دریافت خدمات مشاوره و روان شناختی فردی در طول شرکت در جلسات مشاوره گروهی بودند 40 نفر انتخاب شدند و سپس در مرحله بعدی 30 نفر از این زنان با گمارش تصادفی در دو گروه 15 نفر آزمایش و 15 نفر کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش طی 10 جلسه تحت آموزش مشاوره مبتنی بر کیفیت زندگی قرار گرفتند. ابزار اندازه گیری پرسشنامه فرسودگی زناشویی پایین زاست. داده ها توسط نرم افزار spss نسخه 18 و روش آماری تحلیل واریانس یک راهه تجزیه و تحلیل شدند.یافته ها: تفاوت معنی داری بین گروه آزمایش و شاهد در مرحله پس آزمون وجود داشت (p<0.01). یعنی نمرات فرسودگی در گروه آزمایش کاهش یافته است.بحث و نتیجه گیری: یافته های پژوهش حاضر، شاهدی بر مفید و موثر بودن گروه درمانی مشاوره مبتنی بر بهبود کیفیت زندگی، در مداخلات خانواده است.

مقدمه: یکی از آشفتگی ها و نابهنجاری های روان شناختی که به مرور زمان عشق و علاقه بین زوجین را کم رنگ تر کرده و گاهی به طور کامل آنرا محو می کند و موجب مشکلات روحی و روانی، ادامه روابطی سرد و بی تفاوتی (طلاق عاطفی) و طلاق رسمی آنها را فراهم می کند، فرسودگی زناشویی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی کارآیی برنامه غنی سازی ارتباط برکاهش فرسودگی زناشویی زوج ها انجام شد. روش کار: مطالعه حاضر از نوع نیمه تجربی و با استفاده از طرح پیش آزمون-پس آزمون و پیگیری با گروه شاهد می باشد. جامعه آماری این پژوهش را تمامی زوجین دارای مشکلات زناشویی مراجعه کننده به مرکز همیاران سلامت روان شهر بجنورد در بهار و تابستان سال 1393 تشکیل می دادند که جهت حضور در جلسات اعلام آمادگی نموده بودند. بر اساس نمونه گیری مبتنی بر هدف و به شیوه در دسترس، 20زوج که بیشترین نمرات را در فرسودگی زناشویی کسب نموده بودند و بر اساس ملاک های ورود و خروج به مطالعه واجد شرایط شرکت در جلسات تشخیص داده شده بودند، انتخاب و با جایگزینی تصادفی در دو گروه مداخله و شاهد (هر کدام 10 زوج) گمارش شدند. ابزار سنجش مقیاس فرسودگی زناشویی (Pines 1996) بود که توسط آزمودنی ها در مراحل پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری ( یک ماهه) تکمیل شد. متغیر مستقل (برنامه غنی سازی ارتباط) در 8 جلسه یک و نیم ساعته به شیوه گروهی و گام به گام و با توالی هر هفته یک جلسه برای گروه مداخله اجرا شد. برای گروه شاهد تا پایان پژوهش مداخله ای ارایه نگردید. داده های پژوهش به شیوه تحلیل کواریانس تک متغیره و با بهره گیری از نرم افزار SPSS18 تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که برنامه غنی سازی ارتباط، فرسودگی زناشویی را در زوجین گروه مداخله در مرحله پس آزمون به طور معناداری کاهش داده و نتایج کماکان در مرحله پیگیری نیز از ثبات لازم برخورداربود. نتیجه گیری: نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که برنامه غنی سازی ارتباط در کاهش فرسودگی زناشویی موثر است و از این روش مداخله ای می توان به عنوان یک شیوه کارآمد در بهبود روابط و حل مشکلات زناشویی افراد در مراکز مشاوره و گروه های زوج درمانی استفاده کرد.

فرسودگی شغلی یکی از عوامل اساسی در کاهش کارآیی، از دست رفتن نیروی انسانی و ایجاد عوارض جسمی و روانی، به خصوص در حرفه های خدمات انسانی، می باشد. پژوهش حاضر با هدف پیش بین فرسودگی شغلی بر مبنای تعارض زناشویی، خود متمایزسازی معلمان زن شهر تهران انجام شد. جامعه این پژوهش کلیه معلمان زن ابتدایی شهر تهران بود که به روش نمونه گیری خوشه ای تعداد 245 معلم انتخاب و با پرسشنامه های تعارض زناشویی ثنایی، خود متمایزسازی بوئن و پرسشنامه فرسودگی شغلی گلدارد مورد بررسی قرار گرفتند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از رگرسیون به شیوه همزمان و با استفاده از نرم افزار SPSS انجام شد. تحلیل داده ها به شیوه رگرسیون همزمان نشان داد که که متغیرهای پیش بین حدود 41.7 از واریانس فرسودگی شغلی را پیش بینی می نمایند. فرسودگی شغلی بر مبنای تعارض زناشویی و خود متمایز سازی قابل پیش بینی است. بنابراین ترسیم اهداف و ارزش های واقعی، دست یافتنی و درعین حال به دوراز تعارض برای یادگیری فراگیران نقش موثری در عملکرد آتی و آینده شغلی شان ایفا می نماید.

مقدمه: یکی از آشفتگی ها و نابهنجاری های روان شناختی که به مرور زمان عشق و علاقه بین زوجین را کم رنگ تر کرده و گاهی به طور کامل آنرا محو می کند و موجب مشکلات روحی و روانی، ادامه روابطی سرد و بی تفاوتی (طلاق عاطفی) و طلاق رسمی آنها را فراهم می کند، فرسودگی زناشویی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی کارآیی برنامه غنی سازی ارتباط برکاهش فرسودگی زناشویی زوج ها انجام شد. روش کار: مطالعه حاضر از نوع نیمه تجربی و با استفاده از طرح پیش آزمون-پس آزمون و پیگیری با گروه شاهد می باشد. جامعه آماری این پژوهش را تمامی زوجین دارای مشکلات زناشویی مراجعه کننده به مرکز همیاران سلامت روان شهر بجنورد در بهار و تابستان سال 1393 تشکیل می دادند که جهت حضور در جلسات اعلام آمادگی نموده بودند. بر اساس نمونه گیری مبتنی بر هدف و به شیوه در دسترس، 20زوج که بیشترین نمرات را در فرسودگی زناشویی کسب نموده بودند و بر اساس ملاک های ورود و خروج به مطالعه واجد شرایط شرکت در جلسات تشخیص داده شده بودند، انتخاب و با جایگزینی تصادفی در دو گروه مداخله و شاهد (هر کدام 10 زوج) گمارش شدند. ابزار سنجش مقیاس فرسودگی زناشویی (Pines 1996) بود که توسط آزمودنی ها در مراحل پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری ( یک ماهه) تکمیل شد. متغیر مستقل (برنامه غنی سازی ارتباط) در 8 جلسه یک و نیم ساعته به شیوه گروهی و گام به گام و با توالی هر هفته یک جلسه برای گروه مداخله اجرا شد. برای گروه شاهد تا پایان پژوهش مداخله ای ارایه نگردید. داده های پژوهش به شیوه تحلیل کواریانس تک متغیره و با بهره گیری از نرم افزار SPSS18 تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که برنامه غنی سازی ارتباط، فرسودگی زناشویی را در زوجین گروه مداخله در مرحله پس آزمون به طور معناداری کاهش داده و نتایج کماکان در مرحله پیگیری نیز از ثبات لازم برخورداربود. نتیجه گیری: نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که برنامه غنی سازی ارتباط در کاهش فرسودگی زناشویی موثر است و از این روش مداخله ای می توان به عنوان یک شیوه کارآمد در بهبود روابط و حل مشکلات زناشویی افراد در مراکز مشاوره و گروه های زوج درمانی استفاده کرد.